کوه‌ها به‌عنوان میخ‌های زمین

قرآن در آیه ۷ سوره نبأ می‌فرماید: «وَالْجِبَالَ أَوْتَادًا»؛ «و کوه‌ها را میخ‌هایی (برای زمین) قرار دادیم.» و در آیه ۳۲ سوره انبیاء می‌فرماید: «وَجَعَلْنَا فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَن تَمِيدَ بِهِمْ»؛ «و در زمین کوه‌های استوار قرار دادیم تا آن‌ها را نلرزاند.»

علم زمین‌شناسی مدرن ثابت کرده که کوه‌ها دارای ریشه‌هایی هستند که تا عمق ده‌ها کیلومتری زمین نفوذ می‌کنند و مانند میخ عمل می‌کنند. این ریشه‌ها (crustal roots) باعث پایداری پوسته زمین می‌شوند.

در زمان نزول قرآن، تصور عمومی این بود که کوه‌ها تنها توده‌های سنگی روی سطح زمین هستند. اما قرآن با واژه «أَوْتَاد» (میخ‌ها) به عمق و عملکرد زمین‌ساختی کوه‌ها اشاره کرده است.

منابع:
• قرآن کریم، سوره نبأ، آیه ۷
• قرآن کریم، سوره انبیاء، آیه ۳۲
• USGS: Isostasy and the Origin of Mountains

مفسران بزرگ اسلامی از جمله علامه طباطبایی در المیزان و آیت‌الله مکارم شیرازی در تفسیر نمونه، این آیه را اشاره‌ای به گسترش مداوم کیهان دانسته‌اند. واژه «لَمُوسِعُونَ» از ریشه «أَوْسَعَ» به معنای گسترش دادن است و به‌صورت صیغه مبالغه آمده که دلالت بر استمرار و پیوستگی این گسترش دارد.

ادعای این مقاله آن است که قرآن کریم در بیش از ۱۴۰۰ سال پیش، به حقیقت علمی گسترش کیهان اشاره کرده است؛ حقیقتی که بشر تنها در قرن بیستم میلادی و با مشاهدات ادوین هابل به آن دست یافت.

شواهد علمی زیر این ادعا را تأیید می‌کنند:

در قرن هفتم میلادی، تصور عمومی بر این بود که جهان ایستا و ازلی است. ارسطو و بطلمیوس مدل زمین‌مرکزی را ارائه داده بودند و این باور تا قرن شانزدهم و انقلاب کوپرنیکی ادامه یافت. ادوین هابل در سال ۱۹۲۹ میلادی با مشاهدات خود ثابت کرد که کهکشان‌ها در حال دور شدن از یکدیگر هستند.

با توجه به شواهد علمی و قرآنی، می‌توان نتیجه گرفت که قرآن کریم به‌طور شگفت‌انگیزی به حقایق علمی اشاره کرده است که قرن‌ها بعد کشف شدند. این هماهنگی، نشانه‌ای از اعجاز قرآن و دعوتی به تفکر و تدبر در آیات الهی است.