تاریکی مطلق در اعماق دریاها

قرآن در آیه ۴۰ سوره نور می‌فرماید: «أَوْ كَظُلُمَاتٍ فِي بَحْرٍ لُّجِّيٍّ يَغْشَاهُ مَوْجٌ مِّن فَوْقِهِ مَوْجٌ مِّن فَوْقِهِ سَحَابٌ ۚ ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ إِذَا أَخْرَجَ يَدَهُ لَمْ يَكَدْ يَرَاهَا»؛ «یا مانند تاریکی‌هایی در دریایی عمیق که موجی آن را می‌پوشاند و بالای آن موجی دیگر و بالای آن ابری است؛ تاریکی‌هایی که بعضی بالای بعضی دیگر قرار دارند. هرگاه دست خود را بیرون آورد، نزدیک است آن را نبیند.»

این آیه سه لایه تاریکی را توصیف می‌کند:
۱. تاریکی اعماق دریا (بحر لجی)
۲. تاریکی امواج داخلی
۳. تاریکی ابرهای بالای دریا

علم اقیانوس‌شناسی مدرن ثابت کرده که در عمق بیش از ۲۰۰ متر، نور خورشید به‌طور کامل جذب می‌شود و در عمق بیش از ۱۰۰۰ متر، تاریکی مطلق حاکم است. امواج داخلی نیز باعث تلاطم و کاهش نفوذ نور می‌شوند.

منابع:
• قرآن کریم، سوره نور، آیه ۴۰
• Woods Hole Oceanographic

مفسران بزرگ اسلامی از جمله علامه طباطبایی در المیزان و آیت‌الله مکارم شیرازی در تفسیر نمونه، این آیه را اشاره‌ای به گسترش مداوم کیهان دانسته‌اند. واژه «لَمُوسِعُونَ» از ریشه «أَوْسَعَ» به معنای گسترش دادن است و به‌صورت صیغه مبالغه آمده که دلالت بر استمرار و پیوستگی این گسترش دارد.

ادعای این مقاله آن است که قرآن کریم در بیش از ۱۴۰۰ سال پیش، به حقیقت علمی گسترش کیهان اشاره کرده است؛ حقیقتی که بشر تنها در قرن بیستم میلادی و با مشاهدات ادوین هابل به آن دست یافت.

شواهد علمی زیر این ادعا را تأیید می‌کنند:

در قرن هفتم میلادی، تصور عمومی بر این بود که جهان ایستا و ازلی است. ارسطو و بطلمیوس مدل زمین‌مرکزی را ارائه داده بودند و این باور تا قرن شانزدهم و انقلاب کوپرنیکی ادامه یافت. ادوین هابل در سال ۱۹۲۹ میلادی با مشاهدات خود ثابت کرد که کهکشان‌ها در حال دور شدن از یکدیگر هستند.

با توجه به شواهد علمی و قرآنی، می‌توان نتیجه گرفت که قرآن کریم به‌طور شگفت‌انگیزی به حقایق علمی اشاره کرده است که قرن‌ها بعد کشف شدند. این هماهنگی، نشانه‌ای از اعجاز قرآن و دعوتی به تفکر و تدبر در آیات الهی است.